Trang chủ > Giới thiệu BSC > Truyền thông > Chi tiết

Thuế quan của TT Trump: Sự hoài niệm sai lầm về một thế giới đã thay đổi?

VietNam Finance - 26/02/2026 4:27:06 CH

The Guardian nhận định, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phải đối mặt với những vấn đề của thập niên 1970 trong một thời đại tài chính hóa. Nước Mỹ không phải đối mặt với khủng hoảng thanh toán mà là sự suy giảm dần dần sức mạnh công nghiệp và công nghệ.

Khi Tòa án Tối cao Mỹ bỏ phiếu với tỷ lệ 6-3 vào tuần trước để bác bỏ chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump, ông đã phản ứng dữ dội. Hai thẩm phán do chính ông bổ nhiệm - Neil Gorsuch và Amy Coney Barrett - lập tức bị ông xem như “kẻ phản bội”. Ông Trump thậm chí ám chỉ rằng họ bị tác động bởi các lợi ích nước ngoài.

Tòa án cho rằng việc áp thuế đã vượt quá thẩm quyền mà Quốc hội trao cho tổng thống theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977. Đáp lại, ông Trump viện dẫn một đạo luật thương mại năm 1974, với lý do “các vấn đề thanh toán quốc tế”, để áp mức thuế 10% trong thời hạn 150 ngày.

'Trên bình diện quốc tế, Donald Trump cũng nhìn thế giới qua lăng kính của những năm 1970 với sự cạnh tranh công nghiệp và bất bình thương mại.' (Ảnh: Reuters)

The Guardian nhận định, ông Trump là sản phẩm của thập niên 1970. Tư duy chính trị của ông được hình thành trong những cuộc khủng hoảng của giai đoạn đó, và ông điều hành đất nước như thể nước Mỹ vẫn đang sống trong thời kỳ đầy biến động của cựu tổng thống Richard Nixon. Ở một mức độ nào đó, có những điểm tương đồng: sự huy động chính trị dựa trên bất ổn kinh tế và sự mất lòng tin vào giới tinh hoa cầm quyền phản ánh bầu không khí của thời kỳ ấy.

Điều này cũng lý giải vì sao nhiều chính trị gia dân túy cánh hữu thường nhìn về thập niên 1970 - một giai đoạn phù hợp với tâm trạng suy thoái và cạnh tranh, đồng thời nuôi dưỡng câu chuyện về việc “khôi phục sức mạnh quốc gia”.

Trên trường quốc tế, ông Trump cũng nhìn thế giới qua lăng kính của cạnh tranh công nghiệp và mất cân bằng thương mại kiểu thập niên 1970. Tuy nhiên, thế giới ngày nay đã tài chính hóa sâu rộng và phụ thuộc lẫn nhau hơn rất nhiều.

Chính vì vậy, ông Trump không thể xem thâm hụt thương mại hiện nay của Mỹ như một cuộc khủng hoảng cán cân thanh toán kiểu cũ. Hệ thống Bretton Woods (trật tự tiền tệ quốc tế được thiết lập năm 1944) đã chấm dứt từ năm 1971. Ngày nay, Mỹ không thiếu vàng để thanh toán cho chủ nợ. Thay vào đó, nước này đang dần mất vị thế trong lĩnh vực sản xuất phức tạp vào tay các đối thủ mới nổi, đặc biệt là Trung Quốc.

Vấn đề không chỉ nằm ở riêng ông Trump. Câu hỏi đặt ra không phải là liệu các chính phủ phương Tây có cần chính sách công nghiệp hay không, mà là liệu họ có đủ khả năng để không theo đuổi những chính sách đó hay không.

Nhiều nước thuộc G7 lo ngại bị tụt hạng trong trật tự kinh tế toàn cầu - và điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Những “bậc thang” thấp hơn của nền kinh tế thế giới đầy rẫy các quốc gia bất ổn, chịu nhiều ràng buộc tài chính từ bên ngoài, như Sri Lanka. Quốc gia này vay nợ bằng USD, nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu được định giá bằng USD, và buộc phải kiếm hoặc thu hút USD để duy trì hoạt động. Khi xuất khẩu suy giảm hoặc dòng vốn rút đi, đồng nội tệ mất giá, khiến việc nhập khẩu càng khó khăn. Và khi không còn đủ USD để trả nợ, Quỹ Tiền tệ Quốc tế sẽ can thiệp.

Cuộc khủng hoảng nợ gần đây buộc Sri Lanka phải chấp nhận sự can thiệp lần thứ 17 của IMF kể từ năm 1965, kèm theo một trong những chương trình thắt lưng buộc bụng khắc nghiệt nhất trong lịch sử nước này.

Cần nhấn mạnh rằng Mỹ không phải đối mặt với những ràng buộc tài chính ngặt nghèo như vậy. Mỹ không cần phải xuất khẩu để trả nợ; họ có thể phát hành tiền tệ để thanh toán. Nhưng nếu đánh mất quyền kiểm soát đối với sản xuất tiên tiến và các chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược, Mỹ sẽ đối diện một nguy cơ khác: năng suất suy giảm, đòn bẩy quyền lực toàn cầu yếu đi và kinh tế trong nước trì trệ. Đây không phải là khủng hoảng thanh toán - mà là khủng hoảng quyền lực.

Lịch sử cho thấy những rủi ro này là có thật. Sau năm 1918, Anh đánh mất vị thế dẫn đầu công nghiệp, nhưng đồng bảng Anh vẫn tồn tại đến những năm 1930. Sự suy yếu của nó không đến từ một cú sốc đơn lẻ mà từ nhiều yếu tố tích tụ: nợ chiến tranh, sức mạnh kinh tế suy giảm, gánh nặng đế quốc và chính sách giảm phát tự gây ra. Dần dần, niềm tin vào khả năng cạnh tranh của Anh suy yếu. Vốn đầu tư chuyển sang nền kinh tế Mỹ đang trỗi dậy, và cùng với đó là sự thay đổi trong giá cả và hệ thống thanh toán quốc tế.

Ngày nay, Mỹ là cường quốc đứng đầu, thay thế vị trí từng thuộc về Anh. Đồng USD tồn tại nhờ niềm tin vào thể chế và năng lực đổi mới của Mỹ. Theo quan điểm của The Guardian, ông Trump đang làm xói mòn cả hai nền tảng đó. Nếu vị thế dẫn đầu về công nghệ bị đánh mất, thì vị thế dẫn đầu của phương Tây - và sau cùng là của chính nước Mỹ - cũng sẽ suy giảm theo.

Theo The Guardian

Thiên Ân

Link gốc